Hemen hemen her şey hakkında bilgi almak için gidilecek bir site olan Wikipedia, yakın zamana kadar sosyal medya devlerini rahatsız eden küfürlü davranışlar ve sahte haberler üzerindeki tartışmalardan çoğunlukla kaçındı. Şimdi, tam da yeni bir genel müdür görevi devralırken, çevrimiçi ansiklopedinin Çince baskısının gönüllü editörleri arasında Hong Kong’daki olayların nasıl tasvir edildiği konusunda sert bir anlaşmazlık patlak verdi.
Hong Kong Free Press’ten Selina Cheng’in açıkladığı gibi, Hong Kong konusundaki anlaşmazlık Wikipedia’nın temel bir ilkesine odaklanıyor: “Wikipedia orijinal haberciliğe izin vermiyor. Dolayısıyla Wikipedia makalelerine içerik eklemek veya düzenlemek isteyen herkes hükümet açıklamaları veya basında çıkan haberler gibi mevcut kaynaklara atıfta bulunmak zorunda.”
Ancak bu kaynakların güvenilir olarak belirlenmesi gerekiyor. İşte burada Çin hükümetini güvenilir bir kaynak olarak gören bir grup gönüllü editör ile protestocuların hesaplarına güvenmeyi tercih eden Hong Kong merkezli bir diğer grup arasında şiddetli bir anlaşmazlık vardı.
Selina Cheng, bazı editörlerin Çinli yetkililerin ilgisini çekebilecek hassas kişisel bilgilere erişimi olduğu için tehlikede olan çok şey olduğunu söylüyor: “Bu farklı coğrafi bölgelerdeki editörler arasında artan gerilim nedeniyle bazı yöneticiler, bu kişisel bilgileri belirli editörlere karşı kullanmak için erişimlerini kötüye kullanabilir.
Bu hafta Wikimedia Vakfı, ansiklopediye sızarak Çin devletinin çıkarlarını ilerletmeye çalışmakla suçladığı Çin’deki bir grupla bağlantılı yedi editörü banladı. Hareket, kar amacı gütmeyen ansiklopedi projesini denetleyen vakfın yeni genel müdürünün atandığını duyurmasıyla geldi.
Maryana Iskander, Wikipedia’ya göre, şu anda Güney Afrika’da Harambee Genç İstihdam Hızlandırıcısını yöneten Mısır doğumlu Amerikalı bir sosyal girişimci ve avukat. Ona Çin’deki gibi zorluklara nasıl yaklaşabileceği sorulduğunda, Wikipedia topluluğunun büyük ölçüde kendi kendini yönettiğini vurguladı: “Bu süreçte çok erken öğrendiğim şeylerden biri, Wikimedia Vakfı’nın kesinlikle yayın politikasının belirlenmesinde bir rol oynamadığı ve bunların topluluklarda meydana gelen tartışmalar olduğudur.”
Ancak vakfın ilk işinin gönüllülerinin güvenliğini korumak olduğunu ve diğer temel ilkenin Wikipedia’nın nasıl yürütüldüğü konusunda şeffaflık olduğunu söyledi. Vikipedi’nin 2020 ABD seçimlerini nasıl ele aldığına, içeriğinin “şeffaf, doğrulanabilir ve doğru” olduğuna bir örnek olarak işaret etti.
Vikipedi ilk yıllarında yanlışlıklar nedeniyle eleştiri yağmuruna tutuldu. Sonra gönüllülerin sürekli makaleleri gözlediği ve yeni bilgiler geldiğinde değişiklikleri tartışıp uyguladığı kendi kendini düzelten sistemi geldi. Bu, daha az güvenilir sosyal medya platformları için bir örnek teşkil edebilir gibi görünüyordu. Tartışmanın kutuplaşması ve bazı hükümetlerin ansiklopedinin gerçeğe bakış açılarını yansıttığını görme kararlılığı, iklim değişikliğinden Donald Trump’a kadar her konuda girişler üzerinde giderek artan sert düzenleme savaşları ile sistemi zorladı.
Ama Maryana Iskander, gönüllülerin kendilerini adlandırmaktan hoşlandıkları gibi hâlâ Wikipedia’cılara inanıyor: “Benim için gerçekten ilginç olan şey, ister kadın hakları ister iklim değişikliği gibi büyük tartışmaları organize eden ve ilgilenen bir insan topluluğunu görmek.” Görevin, zamanımızın en tartışmalı sorularından bazıları hakkında doğru ve doğrulanabilir bilgi sağlamak olduğunu söylüyor. Şimdi, alternatif gerçekler çağında, Wikipedia’nın amacının hala ulaşılabilir olup olmadığını göreceğiz…
tarafından verilmektedir.