Sosyal medya

Sağlık/Tıp

Alg proteinleri ile görme engelli bir insan, kısmi olarak görebiliyor!

Gen terapisi ve optogenetik (ışığı kullanarak ve genetik alanı yardımıyla beyin hücrelerini araştıran bir bilim dalı) çalışmaları sonucunda, görme kaybına sahip bir insan artık kısmi de olsa görebiliyor. Bu gelişmedeki anahtar ise ışığa duyarlı alg proteinleri.

reklam
Aorus reklamı

Diğer konularda güncel haberler: Huawei, HarmonyOS 2.0’ı 2 Haziran’da tanıtacak!


Söz konusu görme engelli kişi, terapi ve özel gözlükler yardımıyla yaya geçidinin çizgilerini ve bazı cisimleri algılayabildi. Kişinin görme olayı ise göz içerisine yerleştirilen alg proteinlerinin, çevredeki cisimler üzerinde göz gezdirildikçe uyarılması ve bu uyarıları beynin serebral korteksine iletmesi şeklinde gerçekleşiyor. Tabi yabancı bir proteinden gelen uyarıların beyin tarafından algılaması için ise özel bir çalışma yapılmış. Yani insan beyni, alglerin ışık sensörlerinden gelen verileri işleyebilir hale getirildi.

Yeniden görme yetisi kazandıran bu proje, PIONEER adı verilen, gen terapisi ve optogenetiği birleştiren bir klinik araştırma. 2020 yılının sonlarından beri yedi adet hastaya, ışık algılama geni taşıyan bir virüs enjekte edilmişti. Şu ana kadar yalnızca haberimize konu olan bu kişide başarılı olundu. Tabi ilerleyen zamanlarda diğer hastaların da başarılı olma ihtimalleri bulunuyor.

Projeyi yürüten Basil Üniversitesi‘nden Dr. Botond Roska ve Pittsburgh Üniversitesi‘nden Dr. José-Alain Sahel, “Bu çalışmalarımızın büyük bir atılım yaratmasını umuyoruz.” dedi.

Peki bu proje için alglerin seçilmesinin sebebi ne?

Söz konusu kişi, retinada ışığı algılayan nöronları yavaşça yok eden genetik bir hastalık olan Retinitis Pigmentosa’ya sahip 58 yaşında bir şahıs. Yaklaşık 40 sene önce bu hastalığa yakalanan adamın görüşü o günden beri o kadar kötüye gitmişti ki, ışık parlamalarını bile zar zor algılıyordu. Retina gözün içinde, arkada yer alan bir kısım. Göze giren ışık ışınlarını algılayarak, Rodopsin adı verilen proteinler ile ışığı elektrik sinyallerine çevirerek beyne iletiyor.

Retinitis Pigmentosa hastalığında, retinadaki ışığa duyarlı hücre tabakası zarar görür fakat retinanın geri kalanında bir zarar oluşmaz. Dr. Roska ve Dr. Sahel’in ekibi ise ışığı algılamamıza yardımcı olan Rodopin proteinlerinin yerini alacak bir şeyin arayışına girmişler. On sene önceki bir fikir olan bu projede alg proteinlerini kodlayan genleri alarak, memelilerin beyin hücrelerine yerleştirmeyi düşünmüşler.

İlerleyen zamanlarda nörobilimin en popüler kollarından biri olan optogenetik ile farelerin beyinlerine farklı alg proteinleri yerleştirmiş. Fiber optik kablolarla bir nöronu, belirli dalga boylarındaki ışıklar kullanarak uyarmışlar. Sonuç olarak ise fare beyni tarafından işlenen bir elektrik sinyali elde edilmiş. Böylelikle bir yosun proteini ile beyindeki nöronların ışığı, elektriksel bilgiye dönüştürülmesi başarılmış. Buradan hareketle aynı şeyi hasarlı gözler üzerinde deneme fikri ortaya çıkmış.

Yarı yapay göz ile görme

2014‘te MIT‘den Dr. Ed Boyden‘ın geliştirdiği, kehribar rengi ışık altında etkinleşen ChrimsonR proteini, ekibin yeni çalışmalarında kullanılmaya başlandı. ChrimsonR, diğer seçeneklere kıyasla daha az zararlı olmasından dolayı optogenetik alanında oldukça fazla kullanılıyor.

ChrimsonR’yi kodlayan genler, virüs tabanlı bir dağıtım için hazırlandı ve hastanın en az gören gözüne enjekte edildi. Ekip, gözler ve beyin arasında bağlantı kuran gangliyon hücrelerini hedef alarak bunu uyguladı. Dr. Sahel, bu hareket ile hastanın işlevselliği devam eden hücrelerini dönüştürüp etkinleştirmek için optogenetiği kullandıklarını söyledi.

Bu yabancı proteinlerin, hastanın gözüne işlemesi birkaç ay sürmüş. Bu süre zarfında ekip, gündelik hayatta tüm renkleri içeren görsellerin monokrom bir görsel haline dönüştürebilen bir ışık kaynağı geliştirdi. ChrimsonR proteini, önceden de bahsettiğimiz üzere yalnızca kehribar rengi ışık altında çalışabiliyor. Ekibin geliştirdiği ışık kaynağı ile hastanın, mümkün olduğunca daha çok görsel veriyi algılaması mümkün kılınmış.

Dr. Ed Boyden

Haberin başında bahsettiğimiz özel gözlükler ise ekibin geliştirdiği sistemi taşıyor. Bu sistem dış dünyadaki görüntüleri yakalayıp, en ince detayına kadar ayrıştırdıktan sonra aynı görüntüyü kehribar rengi ışıkla yapılmış tek renkli bir hale getiriyor ve bu ışığı hastanın retinasına yansıtıyor. Bu Bir nevi sinemada, projeksiyon aletinin perdeye görüntüyü yansıtması gibi bir durum söz konusu.

Hasta, doğal görme içgüdüsü kazandırmak adına birçok göz hareket ettirme egzersizi yaptı. Bakışlarının yönünü fark eder hale gelince gözlüklerden yansıyan ışık ışınlarına doğrudan bakmak için gözlerini hareket ettirebildi. Hasta artık gözlüklerle birlikte bir nesneyi algılayıp, ona doğru uzanabiliyordu. Gözlükleri olmadan hiçbir şey algılayamasa da hastada, gözlükler takılıyken alg tedavisi uygulanan gözü ile nesneleri parmakla gösterecek kadar düzelme kaydedildi. Fakat nesneleri saymak konusunda biraz zorlanan hasta yine de %63 doğruluk payıyla bu işleri tamamlayabildi.

Ekip, hasta üzerindeki sınamalarını mümkün olduğunca gündelik hayata uygun şekilde yaptı. Gündelik hayattaki ışıklandırma mevsim ve lambaların türü gibi birçok değişik etkenden dolayı değişiklik gösteriyor. Eskimiş bir fotoğraf tonu, cisimlerin üzerine eklenmiş açık gri bir filtre ve düşük kontrastlara sahip durumlarda dahi hasta nesneyi algılayabildi.

Görme engelli hastanın beynindeki elektrik dalgalarını izleyen başlık

Beynin alglere adapte olması

Görme engelli bir insanın gözüne alg proteini enjekte ederek biraz olsun görmesini sağlamak olağanüstü bir fikir. Fakat esas olağanüstü olan kısım beynin bu yabancı proteine uyum sağlayarak, vücudun kendi proteiniymiş gibi sinyallerini yorumlayabilmesi.

Hastanın yeni gözleri ve gözlüklerinin işlevini takip etmek için ekip, beynin elektrik sinyallerini kafa derisi üzerinden algılayabilen bir başlık ile serebral korteks etkinliğini ölçtü. İlginç bir şekilde korteksin, yeni göz ile görmeyi öğrendiği doğrulandı. Hastanın beyninden alınan elektriksel sinyallerde, kişinin önüne bardak konulup geri alınması esnasındaki sinyal değişimlerinde net bir ayrım olduğu gözlemlendi.

Kaynak: singularityhub.com, Nature Medicine

 

 

Adventure İstanbul

Günün Alışveriş Fırsatı: General Mobile GM21 Ailesinin fiyatlarına buradan göz atabilirsiniz!

Günün Alışveriş Fırsatı 2: Yeni Samsung Galaxy A Ailesinin fiyatlarına buradan göz atabilirsiniz!

Günün Alışveriş Fırsatı 3: Yenilenen Reno 5 ailesinin fiyatlarına buradan bakabilirsiniz!

Bunlar da ilginizi çekebilir

Teknoloji dünyasına dair gelişmeleri severek takip ediyorum ve bunları paylaşmayı seviyorum.

Yorum yapmak için tıklayın

Yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel

Oyun geliştiricileri oyun ertelemelerini Covid-19’a bağlıyor!

Yazan:

Oyun geliştiricileri oyun ertelemelerini Covid-19'a bağlıyor!

Oyun geliştiricileri, Coivd-19 salgınından oldukça şikayetçi. Küresel salgın nedeniyle ertelenen oyunların sayısının gitgide artmaya devam ediyor. 2020 Oyun Geliştiricileri Konferansı‘nda yapılan bir ankette bazı geliştiricilere göre, son iki yılda artan oyun ertelemelerinin asıl sebebi Covid-19 salgını. Öte yandan bazı oyun geliştiricileri de denklemin tam karşısında yer alıyor. Kimi firma ve çalışana göre pandemi sayesinde oyun dünyasına olan ilgi katbekat arttı.

reklam
Aorus reklamı

Göz atmak isteyebilirsiniz; REDMI NOTE 10 PRO SONUNDA TÜRKİYE’DE | Rengine ve kutu içeriğine bayıldık!


Oyun geliştiricileri Covid-19 yüzünden ertelemelerin artacağını düşünüyor!

Covid-19 salgının etkileri hemen hemen her alanda kendini gösteriyor. Özellikle kapanma süreçleri boyunca bazı sektörlerin çalışamaması nedeniyle büyük ekonomik sıkıntılar baş göstermişti. Bu sektörler arasında da oyun dünyasının yeri oldukça büyük. Zira salgın nedeniyle birçok firma, oyun çıkarma konusunda zorluklar yaşadı. Evden çalışma modeli veyahut şirket merkezlerinin kapanması gibi durumlar nedeniyle firmalar, yeni yapımlar çıkarma konusunda geri kaldılar. Bununla birlikte donanım piyasası da durumdan oldukça etkilendi. Birçok üretici, stok konusunda Covid-19 salgınının negatif etkilerine maruz kaldı. Etkinliklerin ve gösterilerin dahi olumsuz etkilendiği bu dönem içerisinde, oyun geliştiricilerinin büyük bir kısmı da durumdan pek memnun değil. Zira bazı geliştiricilere göre pandemi oyun çıkartma şartlarını oldukça zorlaştırdı. 2020 Oyun Geliştiricileri Konferans‘ında yapılan bir ankete göre çalışanların %44‘ü Covid-19 salgınının ertelemelerdeki birinci etken olduğunu düşünüyor. Bu yıl gerçekleştirilecek sanal etkinlik öncesi paylaşılan verilere göre bazı geliştiriciler endüstrinin olumsuz etkilendiği kanaatinde. Bu oran geçen sene %38 idi.

Far Cry 6

3 binden fazla çalışanın katıldığı anket ilginç sonuçlar ortaya çıkardı. Covid-19 yüzünden çoğu firmanın evden çalışma modeline geçtiği ortaya çıktı. Ayrıca çalışanların salgın yüzünden başka ülkelere de yayılması bu konudaki tezleri destekledi. Bazı çalışanlar test süreçlerinin ofiste olmadıkları gerekçesiyle aksadığını açıkladı. Bununla birlikte bazı çalışanlar ise, kullandıkları gereçlerin düzgün çalışmamasından şikayetçi oldu. Geliştiricilerin evlerine hatta ülkelerine döndükleri andan itibaren çoğu zaman VPN ile oyun geliştirdikleri araçlara ulaşabildikleri ortaya çıktı. Bununla birlikte başka firmaların oyun motorunu kullanan geliştiriciler ise, istedikleri verimi alamadıklarını açıkladılar. Hatta bazı geliştiricilerin düzgün bir internet bağlantısı olmadan iş yapamadıklarını açıklaması ise sürpriz verici bir gelişme olarak kayıtlara geçti. Tüm bu teknik sorunların yanı sıra çalışanların yaşadığı psikolojik travmalar da ertelenmelerin en büyük sebepleri arasında yer aldı. Kolaylıktan ziyade zorlukla karşılaşan bu %44‘lük kesim ileride ertelenme sayısının da artacağını iddia ediyor.

Oyun geliştiricileri oyun ertelemelerini Covid-19'a bağlıyor!

Oyun geliştiricilerin odağındaki konsol PlayStation 5!

Her ne kadar ertelemeler ankette öne çıksa da oyun dünyasına, oyuncudan gelen, ilgi artmışa benziyor. Başka bir ankette yer alan sonuçlara göre, stüdyolar büyümeye devam ediyor. Birçok geliştirici, oyun dünyasındaki bu büyümeden de oldukça memnun gözüküyor. Ankette firmaların %47‘lik kısmının çalışan sayısını arttırdığı ortaya çıktı. Kalan kısmın %34‘ü ise çalışan sayısında değişikliğe gitmedi. Özellikle evlerinde kapanan birçok insanın oyun dünyasına daha da ilgi gösterdiği anketler ile ortaya çıktı. PlayStation 5 ve PC cephesi popülaritelerini arttırmaya devam etti. Bunun dışında geliştiriciler için de en popüler cihazın PlayStation 5 olduğu ortaya çıktı. Çalışanlar konsollar için yapılan bu ankete büyük ilgi gösterdi. Geliştiricilerin %44‘ü en çok PlayStation 5 için oyun geliştirmek istiyor. Onu %38 ile Nintendo Switch, %30 ile de Xbox Series X/S takip ediyor. Anket yapılırken, çalışanların birden fazla seçenek seçebildiklerini de hatırlatmak isteriz.

Oyun geliştiricileri oyun ertelemelerini Covid-19'a bağlıyor!

Ertelemeler dışında yapılan bir diğer anket ise biraz kafa karıştırıcı. Zira evden çalışma modeli ile alakalı sorulan bir soruya katılımcıların %66’sı olumlu cevap verdi. Geliştiricilerin %66‘sı evden çalıştıkları için daha üretken olduklarını açıkladı. Çalışanlara göre evden çalışmak zaman yönetimi konusunda önemli bir etken. Zira yapımcılar artık daha esnek ve verimli çalıştıklarını düşünüyorlar. Öte yandan bu ankette yer alan %32‘lik kısım ise tam tersini düşünüyor. Salgının psikolojik yıpratmaları en azından bu kesimi çok etkilemişe benziyor. Anket sonuçlarına tamamen ücretsiz bir şekilde ulaşmak için buradan etkinliğin sitesine kaydolabilirsiniz. Endüstrinin en büyük etkinliği olan Oyun Geliştiricileri Konferansı, bu yıl sanal olarak gerçekleşecek. Etkinliği tarihi ise 19-23 Temmuz tarihleri. Umuyoruz ki 2022 yılında yayımlanacak anket sonuçlarının baş aktörü Covid-19 olmaz.

Adventure İstanbul

Günün Alışveriş Fırsatı: General Mobile GM21 Ailesinin fiyatlarına buradan göz atabilirsiniz!

Günün Alışveriş Fırsatı 2: Yeni Samsung Galaxy A Ailesinin fiyatlarına buradan göz atabilirsiniz!

Günün Alışveriş Fırsatı 3: Yenilenen Reno 5 ailesinin fiyatlarına buradan bakabilirsiniz!

Bunlar da ilginizi çekebilir
Devamını oku

Sağlık/Tıp

Tesla fabrikası yeniden açıldığından beri yüzlerce Covid-19 vakası gördü

Tesla

Tesla ve Elon Musk yine tartışmalı bir konuyla gündemde. Hatırlayacağınız üzere, şirketin Kaliforniya fabrikası, geçtiğimiz senenin Mayıs ayında yerel sağlık otoritelerinin uyarılarına rağmen üretime geri dönmüştü. Hatta, Tesla’nın bu kararı o dönemki Kaliforniya Covid-19 kurallarını ihlal etmekteydi. Bunun üzerine tepkileri üzerine çeken otomobil devi, görünüşe göre yine benzer eleştirilerle karşılaşacak. Zira, Tesla Kaliforniya tesisi geçtiğimiz Mayıs’tan beri neredeyse Covid’siz gün geçirmemiş…

reklam
Aorus reklamı

Konumuz otomobile üreticileri. Öyleyse, içinde araç aksesuarları da bulunan en yararlı akıllı telefon aksesuarları listemizi sizlerle paylaşmak isteriz!


Tesla üretim tesisinde 450 Covid vakası

Tesla

Geçtiğimiz Mart, Kaliforniya eyaleti Covid-19 önlemleri kapsamında büyük kısıtlamalara gitmeye başlamıştı. Bu kısıtlamalardan belki de en geniş kapsamlısı, temel ihtiyaçlara hizmet edenler dışındaki işletmelerin kapanmasıydı. Tabi, Tesla da kapanması gereken işletmeler sınıfında yer alıyordu. Her ne kadar Musk ilk etapta bu kurala karşı çıksa da, 23 Mart’ta, Fremont şehrinde bulunan Tesla tesisinin kapılarını kapamıştı. Ancak, bu çok da uzun sürmedi. Musk, tesisi kapanışından yaklaşık 2 ay sonra tekrar açtı. Hatta, açılış gününde işçilerle birlikte tesiste bulunacağını belirten ünlü girişimci, Kaliforniya yetkililerine meydan okuyup kendisini tutuklamaya davet etmişti. Bugün gelen haberler, bu geri açılmanın pek de sorunsuz geçmediğini gösterir nitelikte.


Bu haberi de sevebilirsiniz: Elon Musk Cyberpunk 2077’de otonom araç olmamasını eleştirdi


PlainSite’ın raporuna göre, fabrika yeniden açıldığından geçtiğimiz yılın sonuna kadar tam 450 koronavirüs vakası gördü. Bu vakaların büyük çoğunluğu ise Aralık’ta görüldü. Öyle ki, yılın son ayında Tesla Kaliforniya tesisi tam 125 vakaya şahit oldu. Aslında, fabrikanın 10 bin işçiye ev sahipliği yaptığını ve yaklaşık 6 aydan uzun bir süreden bahsettiğimizi düşününce bu çok da yüksek bir rakam olmayabilir. Fakat, her yerde olduğu gibi, gözden kaçan vakalar olması da muhtemel. Bakalım, Covid-19 kısıtlamalarına başından beri karşı olan Musk bu rakamlar hakkında ne diyecek? Ya da, bu durum Tesla hisselerini ne şekilde etkileyecek? Konu hakkındaki gelişmeleri size aktarmaya devam edeceğiz…

Kaynak: TheWashingtonPost, TheVerge

Adventure İstanbul

Günün Alışveriş Fırsatı: General Mobile GM21 Ailesinin fiyatlarına buradan göz atabilirsiniz!

Günün Alışveriş Fırsatı 2: Yeni Samsung Galaxy A Ailesinin fiyatlarına buradan göz atabilirsiniz!

Günün Alışveriş Fırsatı 3: Yenilenen Reno 5 ailesinin fiyatlarına buradan bakabilirsiniz!

Bunlar da ilginizi çekebilir
Devamını oku

Aksesuar

Diş temizliğindeki yeni yardımcınız: Oclean Xpro

Yazan:

oclean

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) araştırmalarına göre, diş fırçalama işlemi her gün düzenli olarak ve en önemlisi de doğru şekilde yapıldığı takdirde; diş sağlığının korunmasına yardımcı olurken, olası sağlık problemlerinin de önlenmesine yardımcı oluyor. Peki doğru diş temizliği nasıl olur? Birçok insan her ne kadar dişlerini doğru fırçaladığını sansa da; gerçekte çoğumuz birçok detayın farkında değiliz. Oclean tarafından geliştirilen elektrikli diş fırçasıysa, bu problemi ortadan kaldırmak için geliyor.

reklam
Aorus reklamı

İlginizi çekebilir: Clubhouse, App Store’daki çılgın yükselişine devam ediyor!


oclean

Dişlerinizi en doğru şekilde fırçalamanıza yardımcı olan Oclean Xpro, aynı zamanda şu 3 hususta da size destek oluyor:

1 – Kişiye özel, doğru fırçalama yöntemini tayin etme

Her bireyin ağız yapısı ve beslenme alışkanlıkları farklılık gösteriyor. Bu yüzden, diş fırçalama yönteminin de insandan farklılık göstermesinden daha doğal bir durum yok. Xpro, kişiselleştirilebilir fırçalama modları sayesinde, kişilerin ağız yapısına ve beslenme alışkanlıklarına göre çözümler sunabiliyor. 20’den fazla fırçalama modu bulunduran cihaz, birçok kişi için özel bir fırçalama deneyimi oluşturuyor.
Cihazın uygulaması sayesinde, doğru modu tayin ettikten sonra optimum diş temizliğini gerçekleştirebiliyorsunuz. Böylece, efektif bir temizlik yaparak beklenmeyen sürprizlerin önüne geçmiş oluyorsunuz.

2 – Doğru temizlik konusunda uzmanlaşma

Oclean Xpro, 6 yönlü bir jiroskopa sahip. Cihazda, aynı zamanda bu jiroskoptan verileri alıp işleyerek; diş fırçalama sürecinize ait bütün verileri depolayan bir işlemci de mevcut. Dişlerinizin her bölgesi için fırçalama sürenizi, uyguladığınız basıncı ve fırçalama açılarınızı bünyesinde tutan cihaz, temizliğin yetersiz kaldığını algıladığı durumlarda size bildirimde bulunuyor. Xpro’nun uygulamasıyla senkronize olabilen bu verileri, dilediğiniz zaman siz de uygulama üzerinden görüntüleyebiliyorsunuz. Ayrıca uygulama üzerinden, temizliğin eksik kaldığı bölgeleri tespit ederek; o bölgeyi tekrar fırçalamanız da mümkün oluyor.

ocelan

3 – İyi bir fırçalama alışkanlığı geliştirmek

Her fırçalamanıza, işlediği veriler üzerinden belirli bir puan veren Xpro, fırçalama alışkanlığınızı da geliştirmenize yardımcı oluyor. Temizlenmeyen bölgeleri algılayabilen bu akıllı sonik fırça, günlük diş fırçalama aktivitenizde unutup kaçırabildiğiniz noktaları da egale etmenizi sağlıyor. Böylece her fırçalamada, hiçbir işlemi eksik yapmadan fırçalama sürecinizi sonlandırabilmeniz mümkün.
Eğer fırçalama esnasında dişlerine fazla basınç uygulayan biriyseniz de; Xpro bu durumu algılayarak fırça üzerindeki frekansı azaltıyor ve diş minesi üzerindeki basıncı düşürüyor.
Oclean Xpro, bünyesinde barındırdığı jiroskop, kör nokta algılayıcı ve basınç sensörleriyle, hem iyi bir öğretmen hem de iyi bir asistan konumunda.

19 – 21 Şubat arasında XPRO’yu % 5 indirimle şu adresten satın alabilirsiniz: https://bit.ly/3psphTi
Yukarıdaki link’ten yapacağınız satın almalarda XPRO5 kodunu kullanırsanız toplamda % 35’lik bir indirime sahip olursunuz.
Ayrıca Sanayi Mah. Ömer Türkçakal Bulvarı No: 7, 41040 Kocaeli adresindeki 41 Burda AVM içinde bulunan Mi Store’dan da bu ürünü satın alabilirsiniz.

Adventure İstanbul

Günün Alışveriş Fırsatı: General Mobile GM21 Ailesinin fiyatlarına buradan göz atabilirsiniz!

Günün Alışveriş Fırsatı 2: Yeni Samsung Galaxy A Ailesinin fiyatlarına buradan göz atabilirsiniz!

Günün Alışveriş Fırsatı 3: Yenilenen Reno 5 ailesinin fiyatlarına buradan bakabilirsiniz!

Bunlar da ilginizi çekebilir
Devamını oku

HWP Podcast

Teknoloji gündemini HWP’den dinleyin! Podcast’imize abone olun.

Apple PodcastsSpotifyGoogle PodcastsKarnaval