Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Ebubekir Şahin, dijital yayıncılık ve sosyal medya mecralarındaki içeriklere yönelik dikkat çekici açıklamalarda bulundu. İnternet üzerinden düzenli yayın yapan kanalların ve içerik üreticilerinin mevcut mevzuat sınırlarına dahil edileceğinin sinyalini veren Şahin; özellikle YouTube üzerindeki haber programları, sokak röportajları ve düzenli yayın faaliyetleri için lisans zorunluluğu ile denetim mekanizmalarının devreye gireceğini duyurdu.
İçindekiler
1. Düzenli Yayın Yapan YouTube Kanallarına Lisans Zorunluluğu
Yapılan açıklamalara göre RTÜK, geleneksel televizyon kanallarında uygulanan yayıncılık ilkelerini ve lisanslama süreçlerini dijital mecralara da taşımayı hedefliyor.
Öne çıkan düzenleme detayları şu şekilde:
-
Lisans Şartı: Bireysel ve anlık paylaşımların (kişisel içerikler) kapsam dışında tutulacağı, ancak geleneksel medya gibi düzenli haber, tartışma ve program yayını yapan YouTube kanallarının 10 yıllık yayın lisansı almasının zorunlu hale getirileceği belirtiliyor.
-
Gelir Payı Düzenlemesi: Dijital mecralarda yayın yapan ve lisans kapsamına giren kanallardan, elde ettikleri yayıncılık gelirinin yüzde 1,5’i oranında pay alınması planlanıyor.
-
Görüşmeler Sürüyor: RTÜK yönetimi, sürecin teknik ve hukuki altyapısı için YouTube ve ilgili platform temsilcileriyle temasların devam ettiğini vurguluyor.
2. Sokak Röportajlarına Standart ve Düzenleme Geliyor
Sosyal medyada sıkça tartışmalara konu olan sokak röportajları da yeni denetim dalgasının merkezinde yer alıyor. RTÜK Başkanı, kamuoyunu yanıltıcı ifadeler, dezenformasyon ve hakaret içeren yayınların önüne geçmek amacıyla sokak röportajı yapan kanallara da belirli yayıncılık standartlarının getirileceğini ifade etti. Geleneksel habercilikte geçerli olan basın etik ilkelerinin bu yayınlarda da aranacağı belirtiliyor.
3. Denetimde Yapay Zekâ Teknolojisi Kullanılacak
Milyonlarca saatlik videonun yüklendiği YouTube gibi devasa bir platformun manuel olarak takip edilmesinin zorluğuna dikkat çekilerek, denetim süreçlerinde yerli ve milli yapay zekâ yazılımlarından yararlanılacağı açıklandı.
-
Yapay zekâ sistemleri; belirli anahtar kelimeleri, nefret söylemlerini, etik dışı ögeleri ve telif/yayın ihlallerini otomatik olarak tespit ederek uzman denetçilerin incelemesine sunacak.
-
Ciddi ihlal tespiti yapılan durumlarda içeriğin çıkarılması, erişim engeli veya lisans iptaline kadar varan idari yaptırımların uygulanması gündeme gelebilecek.
Yayıncılar ve Sektör Temsilcileri Ne Diyor?
RTÜK’ün bu hamlesi dijital yayıncılık dünyasında geniş çaplı tartışmaları da beraberinde getirdi. Sektör temsilcileri ve bağımsız YouTube yayıncıları; internet ortamının esnek yapısına dikkat çekerek lisans zorunluluğunun ifade özgürlüğü ve dijital girişimcilik üzerinde kısıtlayıcı bir etki yaratabileceği yönündeki endişelerini dile getiriyor.
Düzenlemenin yasal çerçevesinin netleşmesi ve TBMM/mevzuat süreçlerinin tamamlanmasının ardından, dijital yayıncılıkta yeni dönemin tam olarak nasıl şekilleneceği netlik kazanacak.
tarafından verilmektedir.