Beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) teknolojileri tıp dünyasında çığır açmaya devam ediyor. Çin’in Wuhan kentinde yer alan Wuhan Üniversitesi Zhongnan Hastanesi, nörolojik rehabilitasyon alanında tarihi bir başarıya imza attı. Geçirdiği beyin tümörü (menenjiyom) ameliyatı sonrasında vücudunun sol tarafında tamamen felç (gevşek felç) gelişen 36 yaşındaki Hu soyisimli kadın hasta, cerrahi müdahale gerektirmeyen (invaziv olmayan) yeni nesil bir BCI sistemi sayesinde bir aydan kısa sürede yeniden tek başına yürümeyi ve merdiven tırmanmayı başardı.
İçindekiler
Ameliyat Gerekmiyor: Sinyaller EEG Başlığıyla Toplanıyor
Elon Musk’ın kurucusu olduğu Neuralink gibi doğrudan beyin dokusuna çip yerleştirilen invaziv yöntemlerin aksine, bu tedavide tamamen kafatası dışından çalışan bir sistem kullanıldı. Hastaya, yerli tıp teknolojileri firması Wuhan Yiruide Medical Equipment tarafından geliştirilen “HanBRAIN ZhiXing” adlı yapay zekâ destekli bir platform bağlandı.
Tedavi süresince kafasına bir EEG (elektroensefalografi) başlığı takılan hasta, sadece adım atmayı, bacağını kaldırmayı veya ileriye doğru yürümeyi zihninde hayal etti. Sistemde yer alan gelişmiş motor niyet çözme algoritmaları, beynin motor korteksindeki bu zihinsel elektrik sinyallerini gerçek zamanlı olarak yakaladı ve hastanın bacaklarına bağlı olan robotik dış iskelete (eksoskeleton) hareket emri olarak iletti.
Hastalar Artık Pasif Değil, Tedavinin Başlatıcısı Konumunda
Hastanenin Nörolojik Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Zhang Xin, bu teknolojinin geleneksel rehabilitasyon yöntemlerine kıyasla iyileşme süresini yüzde 50’den fazla kısalttığını belirtti. Zhang, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“Bu sistem, beyin ile çevre sinirler arasında kopan bağı dijital bir köprüyle yeniden kuruyor. Geleneksel tedavilerde hastalar pasif birer alıcıyken, bu teknoloji sayesinde doğrudan hareketin başlatıcısı hâline geliyorlar. Beyin ve kasların nasıl senkronize çalıştığını gerçek zamanlı hissederek motivasyonlarını ve beyin hücrelerinin yeniden organize olma yeteneğini katlıyorlar.”
Sırada Ne Var?
Mayıs ayından bu yana hastanede aktif olarak klinik kullanıma alınan bu BCI platformu, şimdiden yaklaşık 10 hastanın tedavisinde başarıyla uygulandı. Sistem, özellikle beyin ameliyatları sonrası gelişen işlev kayıpları, kısmi felç (hemipleji) ve omurilik yaralanmaları yaşayan hastalar için umut ışığı olmuş durumda. Uzmanlar, elde edilen ilk sonuçların doğrulanmasıyla birlikte invaziv olmayan beyin-bilgisayar arayüzlerinin dünya genelindeki felç rehabilitasyon merkezlerinde standart bir tedavi protokolü hâline gelebileceğini öngörüyor.






