Ticaret Bakanlığı’na bağlı Reklam Özdenetim Kurulu, sosyal medya platformları üzerinden yapılan reklamları sıkı bir şekilde incelemeye aldı. Edinilen bilgilere göre, “influencer” olarak adlandırılan sosyal medya etkileyicilerinin reklam faaliyetlerini denetlemek amacıyla geliştirilen Sosyal Medya Reklamlarının Yapay Zeka ile Taranması Projesi, Mart 2022’de başlatılmıştı. Bu proje sayesinde, reklamların açık ve anlaşılır bir şekilde ifade edilme oranı yüzde 57’den yüzde 11’e kadar düştü.
İçindekiler
Influencer’lara ceza yağacak
Kurulun çalışmaları sonucunda, tüketicilerin sosyal medya reklamlarına olan farkındalığı belirgin bir şekilde arttı. Bu artış, sosyal medya reklamlarına ilişkin yapılan şikayetlerin de sayısında ciddi bir yükselişe neden oldu. Tüketici şikayetleri uzmanlar tarafından titizlikle incelenirken, başvuru şartlarını karşılayan durumlar değerlendirmeye alındı. Kurul, mevzuata aykırılık tespit ettiği hallerde ise idari yaptırımlar uygulamaktan geri durmadı.
2023’ün ilk altı ayında, sosyal medya influencerlarına yönelik 39 durdurma cezası ile 11 durdurma ve idari para cezası kararı alındı. Bu cezalar, mevzuata aykırı reklamların düzeltilmesi veya tamamen kaldırılmasını amaçlıyor. Kurul, ayrıca reklamların haksızlık içeriği, tekrar eden ihlaller, takipçi sayısına bağlı etki alanı ve influencerların bu reklamlardan elde ettiği ekonomik kazanç gibi faktörleri dikkate alarak, durdurma cezasıyla birlikte idari para cezalarını da devreye soktu.
İlginizi Çekebilir: Sahte ev ilanı verenler yandı! Dehşet para cezası var!
Geçen yıl mevzuata aykırı bir reklam nedeniyle bir influencera uygulanan idari para cezası 347 bin 128 lira olarak belirlenmişti. Ancak, 2024 yılı için bu ceza tutarı, yeniden değerleme oranına bağlı olarak 550 bin 59 liraya yükseltildi. 2023’te beş influencera toplam 1 milyon 352 bin 808 lira idari para cezası uygulanırken, 2024’ün ilk altı ayında bu ceza miktarı 11 influencer için 5 milyon 35 bin 994 liraya ulaştı. Böylece, son bir buçuk yıllık dönemde toplamda 6 milyon 388 bin 802 lira para cezası kesildi.
2023 yılı boyunca toplam 77 sosyal medya hesabına idari yaptırım uygulanmışken, 2024’ün ilk yarısında bu rakam 50’ye ulaştı. Bu yaptırımların temel nedeni, influencerlar tarafından yapılan paylaşımlarda bir markaya ait ürün veya hizmet reklamının yapıldığı ancak bunun açıkça belirtilmemesi veya örtülü tanıtım yapılması oldu. Ayrıca, sağlık beyanı içeren ifadeler, sağlık hizmetlerine yönlendirme yapan içerikler, yasaklı ürünlerin tanıtımı, kozmetik ürünlerle ilgili yanıltıcı bilgiler ve takviye edici gıda reklamlarında mevzuata aykırı ifadeler kullanılması gibi nedenlerle de idari yaptırımlar devreye sokuldu.
Ticaret Bakanlığı’nın bu denetim faaliyetleri, sosyal medyada yapılan reklamların şeffaflığı ve mevzuata uyumu açısından büyük önem taşıyor. Bu süreçte, hem influencerlar hem de markalar, reklamlarında açık ve anlaşılır olmanın yanı sıra, tüketici haklarına saygı gösteren bir yaklaşım sergilemek zorunda kalıyor. Aksi takdirde, ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalmaları kaçınılmaz görünüyor.
tarafından verilmektedir.