Bir aracın nerede olduğunu bilmek, artık hikayenin yalnızca ilk satırı. Arvento; yapay zekayı, kamera teknolojilerini, kablosuz sensörleri ve elektrikli araçları tek bir ekosistemde birleştirerek filo yönetimini araç takibinin çok ötesine taşıyor. Satıştan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Cem Devrim ile şirketin üç sütun üzerine kurulu vizyonunu, sektörlerin birbirinden ayrışan beklentilerini ve verinin bu denklemdeki belirleyici rolünü konuştuk.
İçindekiler
Filo yönetiminde beklentiler hızla değişiyor. Şirketler bugün araçlarından ne bekliyor?
Bir zamanlar filo yönetimi tek bir soruya indirgenirdi: Araç nerede? O soru bugün de geçerli, ama artık tek başına yetmiyor. Şirketler aracın konumunu değil, operasyon içindeki davranışını merak ediyor. Yakıt nereye gidiyor, sürüş ne kadar güvenli, bakım ne zaman gerekiyor, hangi rota gerçekten verimli… Üstelik bunları birbirinden kopuk raporlar halinde değil, tek bir resim olarak görmek istiyorlar. Kısacası soru “nerede”den “nasıl”a döndü. Son yılların en büyük dönüşümü bu; biz de tüm gelişimimizi bu eksende kurguladık.
Bu beklenti sektörden sektöre ne kadar değişiyor?
Çok değişiyor ve bu bizim için bir zorluk değil, tam tersine pusula. Çünkü her sektörün önceliği ürün yol haritamızı doğrudan şekillendiriyor.
Soğuk zincirde ve gıda taşımacılığında belirleyici olan sıcaklıktır; ürün, yola çıktığı koşulda teslim edilmek zorundadır. Çimento gibi ağır sanayide döküm, zamanında yerine ulaştı mı? Okul servisinde bir ailenin sorusu sadedir ama kritiktir: Araç hız yaptı mı, okula zamanında vardı mı? Lojistikte tablo tümüyle operasyoneldir; hangi çekici hangi treylerle eşleşti, treyler en son nerede bırakıldı? Takograf sürelerini aktif olarak nasıl takip eder, ihlallerin önüne nasıl geçerim? Belediye tarafında hizmet araçları nasıl verimli kullanılır, amaç dışı kullanımın önüne nasıl geçilir? Kiralamada regülasyona uygun veri saklama ve veri sağlama sorumlulukları nasıl yerine getirilir?
Hepsi aynı platformda, aynı veri havuzunda yaşıyor. Marifet, tek bir altyapıyla her sektöre kendi dilinden konuşabilmek.
Bu çözümlerin teknolojik temelinde ne var?
Son dönemde öne çıkan alanlar: yapay zeka destekli filo yönetimi, kamera teknolojileri, Bluetooth tabanlı kablosuz sensörler. Sunduğumuz çözümlerde bu teknolojileri ihtiyaca göre bir arada entegre bir şekilde kullanıyoruz. Bu şekilde toplanan veriler değerlendirilip kullanıcılara sunulduğunda, kullanıcılar sistemden çok daha yüksek bir fayda elde ediyor.
Önümüzdeki dönemde filo yönetiminde değer, aracın yerini göstermek değil, yapay zeka destekli ve kullanıcılara doğru karar verebilecekleri çözümler sunulmasıdır
Teknoloji ancak bunu başardığında bir anlam taşıyor.
Yapay zeka tarafında kullanıcının deneyimi nasıl değişiyor?
Yapay zekanın en görünür etkisi, sistemi kullanıcıya yaklaştırması oldu. Eskiden bir ayarı yapmak için doğru ekranı, doğru menüyü bulmanız gerekirdi. Bugün filo yöneticisi “120 km hız aşıldığında bildirim gönder” diyor, sistem gerekeni kendisi yapıyor. İhtiyaç ne kadar sade ifade edilirse, o kadar hızlı karşılık buluyor.
Bu çözümümüzün ürün tarafındaki adı Arvi. Kullanıcının araç ve filo bilgisine saniyeler içinde ulaşmasını sağlıyor. Şimdi sesli asistan entegrasyonları üzerinde çalışıyoruz; hedefimiz, kullanıcının uygulamayı hiç açmadan da filosunu “sorabilmesi”.
Peki verinin kendisi tarafında yapay zekanın katkısı ne?
Ham veri boldur ama sessizdir; ne söylediğini anlamak ayrı bir emek ister. Yapay zeka o emeği üstleniyor: veriyi özetliyor, öne çıkarıyor, yorumlanabilir kılıyor. Analiz ve dashboard yapılarımız sayesinde bir şirket, verimini nerede kaybettiğini tahminle değil, net biçimde görebiliyor. Hedefimiz, sorunu müşteri fark etmeden sistemin onun önüne koyması.
Yapay zekanın rolü yalnızca ekranla da sınırlı değil. Sahadaki araç ve sensör sayısı büyüdükçe ortaya çıkan veriyi de yapay zeka ile yönetiyoruz. Yani o, hem müşterinin gördüğü bir kolaylık, hem de altyapıyı destekleyen görünmeyen bir güç.
Kameraların rolü de değişiyor. Nasıl bir dönüşümden söz ediyoruz?
Kamera, uzun süre yalnızca geriye dönük bir kayıttı; bir şey olduktan sonra bakılan bir görüntü. Biz onu tam tersi bir role taşıyoruz: olay yaşanmadan uyaran bir yardımcıya. Video telematik çözümlerimiz görüntüyü tek başına değil, aracın diğer verileriyle birlikte okuyor. Böylece yorgunluk ya da dikkat dağınıklığı gibi riskleri sürüş esnasında fark edebiliyoruz.
Somut olarak neler görüyoruz? Kabin içinde, sürücüye bakan kamera davranışı analiz ediyor: yorgunluk ve dikkat dağınıklığı, sigara içme, telefonla meşgul olma ya da emniyet kemerinin takılı olmaması gibi durumları anında fark edip uyarıyor.
Yola bakan kamerayla ise ADAS özellikleri devreye giriyor: öne çarpışma ve takip mesafesi uyarısı, şerit ihlali uyarısı ve yaya algılama uyarısı gibi yola ilişkin riskler sürücüye zamanında iletiliyor. Ayrıca kör nokta uyarısı gibi özellikler ağır vasıtalarda aranan özellikler haline gelmiş durumda. Filo yöneticilerinin de ayrıca bu uyarıları görebilmesi amacıyla bu özellikler araca sonradan eklenebiliyor.
Kablosuz sensörler. Bunlar ne getiriyor?
Kablosuz sensörler, filo yönetimini aracın sınırlarının dışına taşıyor. Artık yalnızca aracı değil, taşıdığı yükü, ekipmanı ve taşıma koşullarını da görebiliyoruz. Gıda ve soğuk zincirde bu doğrudan kaliteyle ilgili: Sıcaklığın yol boyunca kesintisiz izlenmesi hem ürünü koruyor hem de uygunluğun belgelenmesini sağlıyor.
Sıcaklık sensörlerimiz mevzuata uygun veri akışı sunuyor. Bizim amacımız net: Kural çıktıktan sonra ona yetişmeye çalışmak yerine, sektörün yönünü önceden okuyup hazırlığı kural yürürlüğe girmeden tamamlıyoruz. Müşterimiz yeni bir yükümlülükle karşılaştığında, altyapı çoktan kurulmuş oluyor. Kablosuz olması da kurulumu sadeleştiriyor; çözüm farklı araç ve operasyon tiplerine çok daha hızlı uyum sağlıyor.
Bu yapıda sürücü nerede duruyor? Veriyi yalnızca yönetici mi görüyor?
Hayır ve bunu özellikle böyle kurguladık. Sürücüyü yalnızca izlenen taraf haline getirmek doğru değil. Arvento Connect uygulamamız, sürücünün o an bilmesi gereken bilgiyi (sıcaklık, lastik basıncı, takograf süreleri) doğrudan ona veriyor. Aynı bilgi filo yöneticisine de ayrıca ulaşıyor. İki taraf da anlık müdahale edebiliyor. Böylece sürücü, gözetlenen değil; güvenliğin ve verimin bir parçası olan bir paydaş oluyor.
Veri, şirketlerin kendi sistemleriyle nasıl buluşuyor?
Bu bizim için kritik bir eşik. Veri ayrı bir ekranda kaldığı sürece bir rapordur; şirketin kendi sistemine aktığı anda bir karar mekanizmasına dönüşür. Kamyona yüklenen ve indirilen yükler sistem üzerinden takip edilebiliyor, bu veri müşterinin ERP’sine entegre olabiliyor. Lastik basıncı raporlaması da aynı bütünün parçası: Doğru basınç, hem lastik ömrüne hem yakıta doğrudan yansıyor. Yani veriyi “bakılan bir rapor” olmaktan çıkarıp işin doğal bir parçası haline getiriyoruz.
Önümüzdeki dönemde hangi müşteri segmentleri öne çıkacak?
İş sağlığı ve güvenliğini önceliğine alan şirketler bizim için giderek daha belirleyici. Onlar için mesele önce maliyet değil, insan güvenliği; bu yüzden sensör ve video telematik tarafını geliştirmek önceliğimiz. Regülasyonların gerektirdiği çözümleri de eksiksiz karşılıyoruz; çünkü mevzuata uyum, bu güvenlik anlayışının doğal bir uzantısı.
Sürüş davranışı analizi ise üzerinde en çok emek verdiğimiz alanlardan biri. Güvenli sürüş yalnızca aracı ya da sürücüyü değil, yolu paylaşan herkesi ilgilendiriyor. Bir sürücünün trafikteki davranışını ölçülebilir kılmak, aynı zamanda toplum güvenliğine dokunmak demek; biz bunu bir ürün özelliğinden çok, üstlendiğimiz bir sorumluluk olarak görüyoruz.
İşte bu ölçülebilir sürüş verisi, beklenmedik bir alanda daha karşılık buluyor: sigortacılık. Sürücü davranışı skorları, sigortacı için riski daha somut ve ölçülebilir hale getiriyor; bu veriler, sigorta primlerinin sürüş davranışına göre farklılaştırılmasına imkân tanıyor. Böylece ölçülebilen davranış, hem sigortacı hem de sürücü açısından daha kişiselleştirilmiş bir fiyatlama zemini oluşturuyor.
Araç takibi ise artık yalnızca filoların değil, bireysel kullanıcıların da ihtiyacı haline geldi; bu alandaki bilinirlik hızla artıyor. Vale sırasında aracın nerede olduğunu görmek, kayıp veya çalıntı durumunda konuma ulaşmak ya da tek aracını takip etmek isteyen küçük işletmeler için araç takibi somut bir günlük ihtiyaç. Bu da bizim için giderek büyüyen yeni bir segment.
Bütün bu çözümlerin ortak paydası veri. Ne büyüklükte bir veriden söz ediyoruz?
Sistemlerimizde saniyede 10 binin üzerinde veri akıyor. Ama önemli olan; o veriyi anlamlandırmak, güvenle taşımak ve karara dönüştürmek. Veriyi üretmek işin bir yarısıysa, onu güvenle yönetmek diğer yarısı.
Yurt dışı operasyonlarda veri yönetimini nasıl kurguluyorsunuz?
Bugün Azerbaycan, Suudi Arabistan, Kosova, Fas, Etiyopya ve Endonezya’da gibi pek çok ülkede varlığımızı sürdürüyoruz. Sistem işletimi tarafında ülkelerdeki kurallara uygun şekilde hareket ediyoruz. Bazı ülkeler verinin kendi sınırları içinde tutulmasını şart koşuyor; orada gereken yapıyı kuruyoruz. Böyle bir zorunluluğun olmadığı yerlerde sistem Türkiye üzerinden çalışıyor. Her pazarın kendi kuralına uyabilen bir altyapı kurmak, sınır ötesi büyümenin ilk şartı.
Arvento’nun bugünkü ölçeği bu birikimi nasıl besliyor?
Bugün 1,6 milyonun üzerinde araç referansına ve 160 binden fazla kurumsal müşteriye ulaştık. Ama bu rakamların bizim için asıl karşılığı deneyim. Her sektör bize kendi riskini, kendi önceliğini, kendi yükümlülüğünü öğretti. Çözümlerimiz de işte bu birikimin üzerinde yükseliyor.
Son olarak, bu dönüşümün Arvento açısından anlamını nasıl özetlersiniz?
Araç takibi bugün de en güçlü yanlarımızdan biri; ama biz uzun süre önce onun ötesine geçtik ve adına artık Filo Yönetimi diyoruz. Donanımı, yazılımı, mobil uygulamaları ve yapay zeka destekli analizi tek bir ekosistemde topluyoruz. Amacımız, şirketlerin sorunların peşinden koşması değil; riski önceden görüp doğru adımı vaktinde atması. Filo yönetimini geçmişi raporlayan bir sistemden, geleceği yönlendiren bir karar mekanizmasına dönüştüren de tam olarak bu.
Not: Bu makale Arvento’nun katkılarıyla hazırlanmıştır.
tarafından verilmektedir.